رله یا آفتامات از قطعات الکتریکی کوچک است که نقش مهمی در جلوگیری از افت ولتاژ و عملکرد صحیح سیستم برق خودرو دارد. این قطعه با تنظیم ولتاژ و جریان، از آسیب دیدن قطعات الکتریکی جلوگیری کرده و به افزایش دوام آنها کمک میکند. رله میتواند در بخشهای مختلفی از خودرو از جمله چراغها قرار بگیرد. رلههای مربوط به چراغ شامل دو نوع هستند که یکی از آنها نور بالا و دیگری نور پایین را کنترل میکند. در این مطلب قصد داریم در خصوص نحوه کار رله چراغ جلو خودرو صحبت کنیم و با علائم خرابی این قطعه آشنا شویم.
رله چیست؟
همانطور که در ابتدای متن اشاره کردیم، رله یکی از لوازم یدکی خودرو است که در مدیریت ولتاژ و جریان سیستم برق خودرو نقش مهمی دارد. این قطعه به تثبیت نوسانات جریان برق پرداخته و از آسیب رسیدن به قطعات الکتریکی جلوگیری میکند. رله که همچون یک کلید الکترومغناطیسی است، با یک جریان به نسبت پایین، یک جریان بالا و قوی را قطع و وصل میکند. برای همین میتوان گفت این قطعه یک نوع سوییچ اتوماتیک است که در صورت عدم کارکرد صحیح، سبب اختلال در عملکرد خودرو میشود.
رله یا آفتامات در مدارهای مختلفی از خودرو همچون سیستم روشنایی و صوتی به کار میرود. این قطعه را میتوان در بخشهای مختلفی از خودرو مشاهده کرد که در این خصوص میتوان به استارتر برقی خودرو، رابطهای کامپیوتری، چراغ خودرو و بوق اشاره کرد.

آشنایی با رله چراغ خودرو
آفتامات چراغ یا رله چراغ، قطعهای است که برای افزایش کارایی و شدت نور چراغهای جلو خودرو طراحی شده است. با نصب این رله در مدار برق خودرو میتوان ولتاژ پایداری را از باتری به لامپها منتقل کرده و جریان برق مصرفی را تقویت کرد. برخی از خودروها هم وجود دارند که دارای رلههای جداگانه هستند. این رلهها با دریافت ولتاژ مستقیم، به روشن کردن چراغها بدون نیاز به عبور جریان از سیمها میپردازند. این کار به فرسودگی و کاهش عمر سیمها کمک میکند. رله چراغ ساختار سادهای دارد و در صورت بروز مشکل و خرابی خیلی راحت قابل عیبیابی و تعمیر است. با این حال اگر شدت آسیبدیدگی رله چراغ جلو خودرو زیاد باشد، باید برای تعویض آن اقدام کرد. معمولا زمانی که تنها بخشی از چراغها کار نمیکنند، احتمالا رله مربوط به آن بخش دچار نقص و مشکل شده است. برای همین میتوان به سراغ رله همان بخش رفته و وضعیت آن را بررسی کرد.
محل نصب رله چراغ جلو خودرو
رله چراغ جلو خودرو در اغلب موارد در جعبه فیوز قرار دارد. جعبه فیوز هم میتواند در زیر داشبورد، کنار کلاچ و یا داخل محفظه موتور باشد. محل دقیق آن به مدل خودرو بستگی دارد. معمولا در پشت درب جعبه فیوز، یک برچسب راهنما وجود دارد که در آن میتوان نام رله چراغ و موقعیت آن را شناسایی کرد. در این راهنما محل هر فیوز و رله مشخص بوده و از طریق آن میتوان خیلی سریع به موقعیت رله دسترسی پیدا کرد. علاوه بر این برخی اطلاعات مورد نیاز را میتوان در دفترچه راهنمای خودرو یا کتابچه راهنمای تعمیرات مخصوص پیدا کرد. در صورتی که نیاز به تعویض رله باشد و موقعیت قطعه پیدا نشود، بهتر است این کار به یک تعمیرکار سپرده شود.
نحوه عملکرد رله چراغ جلو خودرو
در بسیاری از خودروها از رله در مدار مربوط به سیستم مورد نظر، نظیر سیستم روشنایی استفاده میشود. با نصب رله در مدار چراغهای جلو و روشن کردن آنها، رله شروع به کار کرده و برق مورد نیاز را از طریق باتری تامین میکند. رله با جریان برق ضعیف فعال میشود. برای همین جریان زیادی از کلید چراغهای جلو عبور نکرده و از سوختن یا جرقهزدن آنها جلوگیری میشود.
رله چراغ جلو با کمک یک جریان کوچک، جریان بزرگی را ایجاد میکند. در سیستم روشنایی خودرو دو رله وجود دارد که یکی از آنها نور بالا و دیگری نور پایین را کنترل میکند. در برخی از خودروها هم یک رله سومی وجود دارد که برای استفاده در روز مناسب بوده و نور چراغهای مخصوص روز را کنترل میکند. منظور از چراغهای مخصوص روز، چراغهای کم سویی هستند که گاها در طی روز به طور اتوماتیک روشن میشوند.

نحوه تست رله چراغ جلو خودرو
برای عیبیابی آفتامات باید در ابتدا فیوز مربوط به چراغ و وضعیت لامپها را بررسی کرد. سپس به سراغ سوکت رله رفته و مواردی همچون وجود خوردگی یا شل بودن اتصالات و سیمکشی را ارزیابی کرد. در صورتی که به ابزارهای مناسب دسترسی باشد، عملکرد رله میتواند طبق مشخصات فنی خودرو مورد تست قرار بگیرد. لازم به اشاره است که تعویض رله باید با توجه به علت خرابی قطعه صورت بگیرد. برای مثال اگر مشکل ناشی از ایراد در سیمکشی یا اتصال کوتاه باشد، رله جایگزین هم ممکن است بعد از مدتی دچار آسیب شود. از این رو در خودروهایی که مشکل چراغ به طور مداوم تکرار میشود، بهتر است یک تعمیرکار متخصص به عیبیابی کامل مدار بپردازد.
علائم خرابی رله چراغ جلو خودرو
زمانی که رله چراغ خودرو دچار خرابی و آسیب شود، بر روی چراغها نیز تاثیر گذاشته میشود. این تاثیر به خوبی مشهود و نمایان است. معمولا با خرابی رله چراغ جلو، یکی از وضعیتهای زیر مشاهده میشود:
- چراغهای جلو دیگر روشن نمیشوند: در این شرایط برق کافی به چراغهای جلو نمیرسد و چراغهای نور بالا یا پایین روشن نمیشوند.
- چراغهای جلو روشن مانده و خاموش نمیشوند: این اتفاق خیلی رایج نبوده و به ندرت پیش میآید. با این حال گاهی اوقات رله چراغ معیوب گیر کرده و اجازه خاموش شدن به چراغها را نمیدهد.
- چراغ جلوهای مخفی درست کار نکرده و به مشکل میخورند: در برخی از خودروها مخصوصا ماشینهای اسپرت، چراغهای جلو مخفی هستند و با فعال شدن از جای خود بیرون میآیند. در خودروهای مدرن و لوکس این چراغها کامپیوتری هستند و با رله فعال میشوند. برای همین خرابی رله چراغ مخفی سبب عدم کارکرد صحیح چراغها میشود.
دلایل خرابی و از کار افتادن رله چراغ جلو خودرو

رلههای چراغ خودرو بنا به دلایل متعددی خراب شده و از کار میافتند. از آنجایی که این قطعه همچون یک کلید یا سوئیچ عمل میکند و دائما در حال قطع و وصل کردن مدار است، کنتاکتهای داخلی آن در معرض آسیب و فرسودگی زیادی قرار دارند و مستعد قوس شدن هستند. با گذر زمان این موضوع سبب فرسایش کنتاکتها شده و مانع از عملکرد صحیح آن میشود. بخش سیمپیچ داخلی رله هم میتواند با گذشت زمان ضعیف شده و یا از کار بیفتد. یکی دیگر از دلایل خرابی رله چراغ جلو خودرو، نفوذ آب به محل نصب رله چراغ است. با نفوذ آب به پنل، پایههای رله در معرض خوردگی قرار گرفته و از کار میافتند.
هزینه تعویض رله چراغ جلو خودرو
آفتامات یا رله چراغ خودرو از قطعات ارزان قیمت است و بسته به مدل خودرو و کیفیت ساخت در حدود 100 تا 500 هزار تومان قیمت دارد. دستمزد تعویض آن هم نسبت به بسیاری از خدمات تعمیرگاهی ناچیز است. تعمیرکاران حرفهای خیلی سریع موقعیت رله در جعبه فیوز را پیدا کرده و تعویض آن را به راحتی انجام میدهند. در صورتی هم که سیمکشی دچار عیب و ایراد شده باشد، به شناسایی و رفع اتصالی یا سوختگی سوکت پرداخته میشود.
جمع بندی
در این مطلب در خصوص رله چراغ جلو خودرو صحبت کردیم و با نحوه کار آن آشنا شدیم. رله چراغ قطعهای کوچک است که سبب تقویت ولتاژ و جریان شده و شدت نور چراغهای جلو را افزایش میدهد. با نصب رله در مدار برق خودرو، ولتاژ پایداری از باتری به چراغها منتقل شده و جریان برق مصرفی تقویت میشود. در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر می توانید از دوره های مجموعه گلپانیا استفاده نمایید.