باتریهای اسیدی و اتمی، از متداولترین باتریهای موجود برای خودرو هستند. این باتریها در آمپرهای متفاوت تولید شده و از قابلیت شارژ و دشارژ برخوردار میباشند. با این حال در موارد متعددی با هم تفاوت دارند. باتریهای اتمی دارای فناوری جدیدتری هستند و نواقص باتریهای اسیدی را برطرف کردهاند. در ادامه مطلب به مقایسه جامع این باتریها پرداخته و با بهترین نوع آن آشنا خواهیم شد.
باتری اسیدی چیست؟
باتری اسیدی یا الکترولیتی، از باتریهای کاربردی خودرو با نیاز به نگهداری است. این باتریها که تحت عنوان باتری غیر سیلد و تر نیز شناخته میشوند، دارای شش درب در بالا و قابلیت باز شدن هستند و از این طریق به راحتی قابل تشخیص میباشند. باتری اسیدی جزو قدیمیترین و ارزانترین باتریهای خودرو محسوب شده و نیاز به نگهداری و شارژ دارد. این باتری شامل صفحات سربی مثبت و منفی است که در یک محلول مایع به نام الکترولیت (ترکیب 65 درصد آب و 35 درصد اسید فولیک) غوطهور شده است. با واکنش شیمیایی بین صفحات سربی و محلول اسیدی، جریان الکتریکی تولید میشود.

باتری اسیدی از باتریهای نیازمند نگهداری است. چرا که عملکرد باتری و گرمای موتور باعث تبخیر محلول الکترولیت میشود. برای همین باید هر چند وقت یکبار سطح محلول را چک کرده و در صورت کاهش به آن آب مقطر استاندارد اضافه کرد. در صورت عدم توجه به این موضوع، صفحات سربی و خود باتری دچار آسیب میشود.
باتری اتمی چیست؟
باتری اتمی، سیلد، خشک و یا کلسیمی، از دیگر باتریهای کاربردی خودرو است و به عنوان نسل جدید باتری شناخته میشود. این باتری دارای درپوش یکپارچهای است و برخلاف باور عموم دارای الکترولیت میباشد. با این حال به دلیل جنس خاص صفحات داخلی نیازی به افزودن آب مقطر ندارد. برای همین است که تحت عنوان باتری خشک شناخته میشود. در باتری اتمی صفحات سربی به جای آنتیموان، با کلسیم یا آلیاژ کلسیم و سیلور مستحکم شدهاند. این آلیاژ خاص باعث به حداقل رسیدن میزان تبخیر الکترولیت شده و مانع از کاهش سطح اسید موجود در باتری به مرور زمان میشود.

بررسی تفاوتهای باتری اسیدی و اتمی خودرو
باتریهای اسیدی و اتمی خودرو از چند جهت با هم تفاوت دارند:
-
قدرت استارت و عملکرد
باتریهای اتمی با برخورداری از ساختار صفحات کلسیمی، قدرت استارت بیشتری دارند و استارت خوردن خودرو مجهز به آن راحتتر انجام میشود. همچنین این باتریها در برابر لرزش و نوسانات دما مقاومتر هستند. از آنجایی هم که باتری اتمی کاملا پلمپ است، خطر نشت اسید و خوردگی بدنه یا سیمکشی خودرو وجود ندارد.
-
چرخه شارژ و دشارژ
هر دو باتری از قابلیت شارژ و دشارژ برخوردار هستند و تنها تفاوتشان مربوط به نیاز به شارژ اولیه میباشد. باتریهای اسیدی معمولا بعد از خرید، نیاز به شارژ مجدد اولیه دارند. در صورتی که باتریهای اتمی در کارخانه به طور کامل شارژ و مونتاژ میشوند و نیازی به شارژ مجدد ندارند. از آنجایی هم که شامل صفحات کلسیمی میباشند، مقاومت بیشتری در برابر شارژ بیش از حد و همچنین تخلیه کامل از خود نشان میدهند.
-
طول عمر و نگهداری
به طور معمول باتریهای اتمی از طول عمر بیشتری نسبت به باتریهای اسیدی برخوردار هستند. این باتریها در حدود 5 تا 10 سال و حتی بیشتر عمر میکنند. در صورتی که باتریهای اسیدی عمر کوتاهتری داشته و عمر مفیدشان به طور متوسط 2 تا 3 سال و یا حداکثر 5 سال میباشد. در رابطه با شرایط نگهداری هم باید اشاره کرد که باتریهای اتمی نیازی به کنترل دورهای آب مقطر ندارند. در صورتی که باتری اسیدی نیاز به بازدید دورهای دارد.
-
نحوه خرابی و از کار افتادن
یکی از معایب باتری اتمی در مقایسه با باتری اسیدی، از کار افتادن ناگهانی آن است. به عبارتی احتمال از کار افتادن ناگهانی باتری اتمی زیاد است. در صورتی که باتریهای اسیدی به تدریج ضعیف میشوند و پایان عمر مفیدشان با علائم مشخصی (همچون سخت استارت خوردن خودرو) همراه است.
-
قیمت
به عنوان آخرین تفاوت باتری اسیدی با باتری اتمی میتوان به تفاوت قیمت خرید اشاره کرد. باتریهای اسیدی از ارزانترین باتریهای خودرو محسوب میشوند. با این حال به دلیل نیاز به تعویض زودتر، هزینه بیشتری را در دراز مدت تحمیل میکنند.
جدول مقایسه باتری اسیدی و اتمی خودرو
| ویژگی | باتری اسیدی | باتری اتمی |
| نیاز به نگهداری | بالا (نیاز به افزودن دورهای آب مقطر) | پایین/صفر(عدم نیاز به افزودن آب مقطر) |
| طول عمر | کوتاهتر در حدود 2 تا 3 سال و حداکثر 5 سال | بلندتر در حدود 5 تا 10 سال |
| نحوه از کار افتادن | تدریجی همراه با علائم ضعیف شدن | ناگهانی و بدون هشدار |
| میزان ایمنی | خطر نشت اسید و خوردگی بیشتر | ایمنی بالاتر و نشت اسید کمتر |
| مناسب برای | خودروهای قدیمیتر | خودروهای مدرن |
| قیمت اولیه | ارزانتر | گرانتر |

چند راهکار برای افزایش طول عمر باتری ماشین
برای افزایش طول عمر باتری ماشین به نکات مراقبتی زیر توجه داشته باشید:
- اتصالات باتری را همیشه تمیز نگه دارید.
- سیمکشی و تسمه دینام خودرو را به طور دورهای بررسی کنید.
- از استارت زدنهای مکرر و پشت سرهم خودداری کنید.
- باتری را در معرض گرما و سرمای بیش از حد قرار ندهید.
- زمانی که به لوازم صوتی، رفاهی و غیره نیازی ندارید، آنها را خاموش کنید.
- در صورت عدم نیاز به خودرو برای چندین روز، کابل باتری را از سرباتری جدا کنید.
جمع بندی
در این مطلب از سایت گلپانیا در رابطه با باتری اسیدی و اتمی خودرو صحبت کردیم و به ویژگیها و مزایای هر کدام پی بردیم. باتریهای اسیدی و اتمی از چند جهت یعنی میزان قدرت و نحوه عملکرد، نوع ساختار، طول عمر، نحوه خرابی، نحوه نگهداری و قیمت با هم تفاوت دارند. به طور خلاصه باتری اتمی با عملکرد بهتر، ایمنی بیشتر و طول عمر بالاتر، از بهترین گزینهها برای خودروهای مدرن است. باتریهای اسیدی هم از گزینههای معمولی بوده و در خودروهای قدیمی یا در سطح متوسط به کار برده میشوند. برای آشنایی با انواع باتری و سایر اجزای مهم خودرو میتوانید دورههای آموزش برق خودرو گلپانیا را تهیه کنید و کلیه مباحث را به طور تخصصی فرا بگیرید.
سوالات متداول
مزایای این باتری شامل قیمت اولیه کمتر و ضعیف شدن تدریجی و معایب آن نیاز به نگهداری و چک کردن، عمر مفید کمتر و خطر نشت اسید و خوردگی است.
این باتری از مزایایی همچون عدم نیاز به چک کردن، قدرت استارت زدن بالاتر، مقاومت بیشتر در برابر شارژ بیش از حد و دشارژ، طول عمر بالاتر و آلودگی کمتر برخوردار است. با این حال گرانتر بوده و به طور ناگهانی و بدون هشدار از کار میافتد.
با توجه به توضیحات اشاره شده در متن طبیعتا باتری اتمی گزینه بهتری است.