گیربکس دو کلاچه چیست؟ (DCT)؛ عملکرد، مزایا و معایب

گیربکس دو کلاچه چیست؟ (DCT)؛ عملکرد، مزایا و معایب
24 آبان 1404
بدون دیدگاه
فهرست محتوا

گیربکس دوکلاچه از پرطرفدارترین انواع گیربکس اتومات در دنیا است و نسبت به گیربکس‌های اتوماتیک سنتی مزایای زیادی دارد. خودروهایی که مجهز به گیربکس دوکلاچه هستند، رانندگی نرم‌تر و راحت‌تر را امکانپذیر کرده و منجر به مصرف سوخت بهینه می‌شوند. همچنین بهترین عملکرد از نظر سرعت تعویض دنده را در اختیار راننده قرار می‌دهند. در ادامه با گیربکس دو کلاچه (DCT) بیشتر آشنا شده و مزایا، معایب و عملکرد آن را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

گیربکس دوکلاچه چیست؟

گیربکس دوکلاچه Dual Cluth Transmission یا در اختصار DCT، از انواع کلاچ‌های اتوماتیک است و بهترین عملکرد از نظر سرعت تعویض دنده را در میان انواع کلاچ اتومات دارد. ساختمان این کلاچ کمی پیچیده است و در آن از دو کلاچ استفاده شده است. یکی از کلاچ‌ها برای تعویض دنده‌های فرد و دیگری برای دنده‌های زوج است. برای همین تعویض دنده راحت‌تر و سریع‌تر صورت گرفته و اتلاف زمان جهت قطع و وصل کلاچ در حین تعویض دنده از بین می‌رود. گیربکس‌های دوکلاچه در دو مدل تر و خشک تولید می‌شوند. مدل تر آن برای ماشین‌های سنگین و مدل خشک آن برای خودروهای سبک از جمله ماشین‌های اسپرت کاربرد دارد.

انواع گیربکس اتومات دوکلاچه

گیربکس‌های دوکلاچه از نظر ساختاری و عملکردی به دو دسته تر و خشک قابل تقسیم هستند:

  • گیربکس دوکلاچه تر: این گیربکس از یک سیستم روغنی جهت خنک کردن و لغزان کردن کلاچ‌ها استفاده می‌کند و بیشتر برای خودروهایی با قدرت و گشتاور بالا کارایی دارد. گیربکس دوکلاچه تر عملکرد نرم و روانی داشته و برای ماشین‌های سنگین مناسب‌تر است. در این سیستم کلاچ‌ها در مایع قرار دارند و کمتر مورد ساییدگی قرار می‌گیرند.
  • گیربکس دوکلاچه خشک: در گیربکس دوکلاچه خشک از یک سیستم مکانیکی جهت کنترل کلاچ‌ها استفاده می‌شود. این گیربکس برای خودروهای دارای قدرت و گشتاور پایین تا متوسط مناسب است و عملکرد سریع و بازدهی بالایی برایشان دارد. با این حال سایش بیشتری داشته و در زمان تعویض دنده ممکن است صدا ایجاد کنند.

 

انواع گیربکس اتومات دوکلاچه

 

نحوه عملکرد گیربکس دوکلاچه

گیربکس‌های دوکلاچه از ساختار پیچیده‌ای برخوردار هستند و هزینه تعمیر و نگهداری زیادی دارند. ساختار داخلی گیربکس DCT شامل دو کلاچ مجزا یکی برای دنده‌های فرد و دیگری برای دنده‌های زوج، دو مجموعه دنده و واحد کنترل الکترونیکی پیشرفته است. ساختار گیربکس‌های دوکلاچه، ترکیب قدرت و سرعت است. عملکرد آنها هم تا حد زیادی مشابه با گیربکس‌های دستی است. با این حال نیازی به فشردن پدال کلاچ و تغییر دنده توسط راننده ندارند. همانطور که متوجه شدیم گیربکس دوکلاچه دارای دو کلاچ مستقل برای کنترل دنده‌های زوج و فرد است. به این صورت زمانی که یک دنده در حال استفاده است، دنده بعدی آماده شده و در لحظه مناسب جایگزین آن می‌شود. از این رو تعویض دنده‌ها روان‌تر و سریع‌تر انجام شده و هیچ قطعی در انتقال قدرت رخ نمی‌دهد.

بررسی مزایا و معایب گیربکس دوکلاچه

مهمترین مزایای گیربکس دوکلاچه عبارت است از:

  • امکان تعویض دنده با سرعت بالاتر: مهمترین مزیت و وجه تمایز گیربکس دوکلاچه با سایر گیربکس‌ها در امکان تغییر دنده‌ها با سرعت بالاتر است. دلیل آن هم به خاطر آماده بودن دو دنده به طور همزمان است و با باز و بسته شدن کلاچ‌ها، دنده تغییر پیدا می‌کند. همین ویژگی و مزیت باعث شده تا از گیربکس دوکلاچه در خودروهای اسپرت و مسابقه‌ای استفاده زیادی شود و رانندگی با سرعت و شتاب بالا را به راحتی با آنها تجربه کرد.
  • کاهش مصرف سوخت: در خودروهای مجهز به گیربکس دوکلاچه، موتور با کارایی بالاتری کار می‌کند. برای همین مصرف سوخت به میزان زیادی کاهش پیدا کرده و به محیط زیست نیز کمک می‌شود.
  • رانندگی راحت‌تر و روان‌تر: مزیت دیگر گیربکس‌های دوکلاچه در رانندگی راحت‌تر و روان‌تر است. در خودروهای مجهز به گیربکس DCT، قدرت در کسری از ثانیه از موتور به چرخ‌ها منتقل می‌شود. این موضوع در سبقت‌گیری‌ها یا حرکات ناگهانی حائز اهمیت‌تر است.
  • چند منظوره بودن، دارای حالت دستی و اتوماتیک: این گیربکس‌ها قابلیت تغییر حالت به صورت دستی یا خودکار را دارند که هم برای رانندگی حرفه‌ای و هم رانندگی روزمره ایده‌آل است.

در رابطه با معایب گیربکس دوکلاچه DCT هم باید به ساختار پیچیده و هزینه بالای تعمیرات اشاره کرد. هزینه خرید اولیه آنها هم بالاتر است و نیاز به نگهداری دقیق (تعویض روغن تخصصی) دارند. همچنین از آنجایی که کلاچ‌ها با تغییر دنده باز و بسته می‌شوند، بیشتر در معرض سایش قرار گرفته و عمر کمتری پیدا می‌کنند. این موضوع در گیربکس‌های دوکلاچه خشک که فاقد مایع برای خنک کردن هستند، بیشتر قابل مشاهده است.

 

بررسی مزایا و معایب گیربکس دوکلاچه

 

مقایسه گیربکس دوکلاچه DCT با گیربکس اتوماتیک AT

گیربکس AT یا گیربکس اتوماتیک هیدرولیک، از رایج‌ترین انواع جعبه دنده اتوماتیک در ایران است و در بسیاری از خودروها دیده می‌شود. در این گیربکس سیستم هیدرولیک جایگزین کلاچ مکانیکی شده و تعویض دنده‌ها به صورت اتومات انجام می‌شود. گیربکس اتومات AT از چند جهت با گیربکس دوکلاچه DCT تفاوت دارد. از جمله:

 

ویژگی گیربکس دوکلاچه DCT گیربکس اتوماتیک AT
شتاب‌گیری بسیار سریع متوسط
تعویض دنده سریع و فوری با کمی مکث و نرمی
مصرف سوخت بهینه کمی بالا
پیچیدگی و هزینه تعمیر بالا پایین تا متوسط
مقاومت در فشار بالا ایده‌آل نسبتا خوب

 

نکات مهم و کلیدی در نگهداری از گیربکس‌های DCT

از آنجایی که هزینه تعمیر گیربکس‌های دوکلاچه بالا است، بهتر است به نکات مراقبتی از آنها توجه کرده و با این کار به حفظ عملکرد بهینه گیربکس‌ها کمک کرد.

  • تعویض روغن DCT باید در زمان مشخص انجام شود. بهترین زمان تعویض روغن هر 60 تا 100 هزار کیلومتر کارکرد و یا مطابق با دفترچه راهنما است.
  • پیش از حرکت باید به خودرو اجازه داد تا گرم شود. این موضوع در فصول سرد بیشتر حائز اهمیت است.
  • از رانندگی‌های تهاجمی مداوم یا توقف‌های پیاپی در ترافیک‌های سنگین باید خودداری کرد. چرا که سبب افزایش دمای ایده آل گیربکس و افت عملکرد آن می‌شوند.
  • سیستم خنک کننده در DCT تر باید به طور منظم و دوره‌ای سرویس شود.

 

نکات مهم و کلیدی در نگهداری از گیربکس‌های DCT

 

جمع بندی

در این مطلب به بررسی کامل گیربکس دوکلاچه پرداختیم و مزایا، معایب و نحوه عملکرد آن را مورد ارزیابی قرار دادیم. گیربکس‌های دوکلاچه از محبوب‌ترین انواع گیربکس اتومات محسوب شده و از مزایای زیادی همچون تعویض دنده سریع و فوری، رانندگی نرم و روان و مصرف سوخت بهینه برخوردار می‌باشند. با این حال به دلیل ساختار پیچیده، هزینه تعمیر و نگهداری بالاتری دارند و عمر مفیدشان کمتر است. برای آشنایی با انواع سیستم گیربکس و سیستم‌های برقی خودرو میتوانید دوره‌های آموزش برق خودرو مرتبط مجموعه گلپانیا را تهیه کرده و دانش خود در این حوزه را ارتقا دهید.

 

سوالات متداول

 گیربکس‌های DCT و CVT، هر یک مزایا و معایب خود را دارند. افرادی که رانندگی با شتاب بالا و تعویض راحت دنده برایشان در اولویت است، گیربکس‌ دوکلاچه گزینه بهتری برایشان است. افرادی هم که به دنبال رانندگی نرم و روان در ترافیک‌های شهری هستند، گیربکس‌ CVT برایشان مناسب‌تر است.

 در حال حاضر خودروهای تارا اتومات و ری‌را مجهز به گیربکس ‌دوکلاچه سی وی تی هستند.

 نگه داشتن مداوم پا روی ترمز در ترافیک، شتاب‌گیری شدید بلافاصله بعد از استارت زدن و استفاده از روغن نامناسب یا عدم تعویض به موقع روغن از اشتباهاتی است که منجر به آسیب به گیربکس DCT می‌شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مقالات پیشنهادی
علت خالی شدن باتری ماشین در هوای سرد

علت خالی شدن باتری ماشین در هوای سرد

دلایل یکسره شدن فن خودرو + بهترین راه‌های تعمیر آن

دلایل یکسره شدن فن خودرو + بهترین راه‌های تعمیر آن

اجزای سیستم صوتی ماشین؛ معرفی 0 تا 100

اجزای سیستم صوتی ماشین؛ معرفی 0 تا 100

باتری اسیدی بهتر است یا باتری اتمی؟ مقایسه جامع

باتری اسیدی بهتر است یا باتری اتمی؟ مقایسه جامع

پشتیبان روبیکا

تیم پشتیبانی

معمولاً در کمتر از چند دقیقه پاسخ می‌دهیم.

سلام! چطور می‌تونم کمکتون کنم؟

پشتیبان روبیکا
پشتیبان روبیکا روبیکا
شماره باید با 09 شروع شود و ۱۱ رقم باشد

پیام شما ثبت شد

در حال انتقال به پیام‌رسان...

باز کردن پیام‌رسان