دلکو از قطعاتی است که در گذشته یکی از اجزای مهم سیستم برقرسانی خودرو محسوب میشده است. اما در حال حاضر تنها در خودروهای کاربراتوری قدیمی دیده شده و در خودروهای جدید و امروزی حذف شده است. دلکو در سیستم جرقیزنی قرار داشته و برق ولتاژ بالای تولیدشده توسط کویل را به طور دقیق بین شمعها تقسیم میکند. در ادامه به بررسی جامع دلکو پرداخته و وظایف آن را در خودرو بررسی خواهیم کرد.
دلکو چیست؟
همانطور که در ابتدای متن اشاره کردیم دلکو از قطعاتی است که در سیستم برق خودروهای امروزی حذف شده است و تنها در خودروهای کاربراتوری قدیمی دیده میشود. این قطعه برق را به طور دقیق و زمانبندی شده از کوئل به شمعها انتقال میدهد تا فرآیند احتراق در سیلندرها به درستی انجام گردد. در خودروهای انژکتوری جدید این قطعه حذف شده و به جای آن از سنسورهای میل لنگ و میل سوپاپ استفاده شده است.
دلکو همچون هر قطعه دیگری شامل اجزای مختلفی است. از اجزای اصلی دلکو باید به بدنه یا محفظه اصلی، میل دلکو و بادامک، پلاتین یا کنتاکتها، خازن، چکش برق و پایهها اشاره کرد. کنتاکتها با فشار بادامک باز و بسته شده و مدار اولیه را قطع میکنند. چکش برق همراه با میل دلکو میچرخد و برق را از کویل به یکی از پایههای دلکو هدایت میکند. پایهها هم در اصل ورودی برق از کویل و خروجیها به سمت شمعها هستند.
وظیفه و نقش دلکو در خودرو
با توجه به توضیحات اشاره شده به این پی بردیم که دلکو نقش توزیع برق تولیدشده توسط کوئل، میان شمعها را بر عهده دارد. برای همین در زبان انگلیسی به آن توزیع کننده و تقسیمگر نیز گفته میشود. این قطعه که از قطعات حیاتی در سیستم جرقهزنی خودروهای کاربراتوری قدیمی محسوب میشود، برق را به طور دقیق و زمانبندی شده بین شمعها تقسیم میکند. با این کار فرآیند احتراق در سیلندرها به درستی انجام میشود. اگر برایتان سوال است که چرا دلکو در خودروهای جدید حذف شده است، باید اشاره کرد که خودروهای مدرن مجهز به سیستمهای الکترونیکی پیشرفتهای هستند که کنترل دقیقتر و بهتری بر زمانبندی جرقه دارند. برای همین نیازی به قطعات متحرک همچون دلکو ندارند و از قطعات جدیدتر در آنها استفاده شده است.

نحوه عملکرد دلکو در خودروهای کاربراتوری
- دلکو برق ولتاژ بالای تولید شده در کویل را در زمان درست به شمعها میرساند.
- با چرخش دلکو همراه میل بادامک، زمان جرقهزنی را بر اساس دور موتور و بار موتور تنظیم میکند تا فرآیند احتراق به درستی و به شکل بهینه صورت بگیرد.
- این قطعه جریان ضعیف اولیه را قطع میکند تا جریان ولتاژ بالا در انواع کویل خودرو تولید شود.
علائم خرابی دلکو
خرابی دلکو در خودرو با علائمی همراه است که با تشخیص و شناسایی به موقع آنها میتوان مشکل را سریعتر برطرف کرده و از بروز خرابیهای جدی جلوگیری کرد. مهمترین نشانههای خرابی دلکو عبارت است از:
- لرزش خودرو: در صورت خرابی دلکو، جریان برق به طور صحیح و در زمان مناسب بین شمعها توزیع نمیشود. این مسئله میتواند باعث لرزش خودرو به خصوص در سرعتهای پایین و یا در زمان استارت زدن شود.
- استارت نخوردن خودرو: استارت نخوردن خودرو میتواند به خرابی دلکو مربوط باشد. با خرابی دلکو، تامین جریان برق لازم برای جرقهزنی به درستی انجام نشده و خودرو استارت نمیخورد.
- روشن شدن چراغ چک روی داشبورد، عملکرد ضعیف موتور و شنیدن صداهای غیر معمول هم میتواند به خرابی دلکو یا سایر قطعات سیستم برقرسانی مربوط باشد.

دلایل جایگزینی دلکو با سیستمهای جدید
دلکو در خودروهای قدیمی به عنوان قطعهای جهت تنظیم زمان جرقهزنی کاربرد دارد. در صورتی که با ورود ایسیو و پیشرفتهتر شدن سیستم برقی خودروها، دقت زمانبندی افزایش چشمگیری پیدا کرد و عملکرد موتور نیز به مراتب بیشتر گشت. ایسیو در خودروهای انژکتوری با استفاده از سنسورهای دقیق، بهترین زمان جهت پاشش سوخت و جرقهزنی را تعیین میکند. این عمل منجر به بهینهسازی عملکرد موتور و کاهش مصرف سوخت میشود. در کنار این مزیت، با حذف دلکو و سایر قطعات اضافی، وزن و پیچیدگی سیستمهای برقی کاهش چشمگیری پیدا کرده است.
نحوه تنظیم دلکو در خودرو
در صورتی که دلکو تنظیم نباشد، موتور اتومبیل در حالت روشن دچار لرزش شده و به درستی کار نمیکند. همچنین در این حالت گازهای خروجی از اگزوز صاف نمیباشد. برای همین دلکو را میتوان تنظیم کرده و مشکلات ناشی از ناترازی آن را برطرف کرد. برای تنظیم دلکو باید پیچ نگهدارنده آن را شل کرد تا به راحتی حرکت کند. سپس آن را باید به سمتی چرخاند که دور موتور افزایش پیدا کند و موتور راحتتر کار کند. زمانی که این عمل انجام گردد، موتور خودرو شروع به ریپ زدن میکند. حال باید دلکو را به جهت عکس جهت اول چرخاند. چرخاندن باید تا زمانی ادامه پیدا کند که ریپ زدن موتور متوقف شود. در این حالت ریپ زدن موتور از بین رفته و گازهای خروجی از اگزوز نیز صاف میشود. پیش از محکم کردن پیچ نگهدارنده دلکو باید کمی گاز داد تا دور موتور افزایش پیدا کند. در نهایت هم باید پیچ نگهدارنده را محکم کرد.

جمع بندی
در این مطلب به بررسی یکی از قطعات مهم سیستم جرقهزنی خودروهای کاربراتوری قدیمی یعنی دلکو پرداختیم. دلکو قطعهای در سیستم جرقهزنی خودروهای قدیمی است که برق تولید شده توسط کویل را به شمعها میرساند. برای همین نقش مهمی در درست انجام شدن فرآیند احتراق در سیلندرها دارد. با این حال در خودروهای انژکتوری جدید خبری از این قطعه نبوده و به جای آن از سنسورهای میل لنگ و میل سوپاپ استفاده شده است. برای آشنایی بیشتر با قطعات برق خودرو و نحوه عیبیابی و رفع مشکلات آنها میتوانید دورههای آموزش برق خودرو را از سایت گلپانیا را تهیه کنید.
سوالات متداول
دلکو از قطعات حیاتی در سیستم جرقهزنی خودروهای کاربراتوری قدیمی است و وظیفه توزیع برق تولید شده توسط کویل میان شمعها را بر عهده دارد.
این دو قطعه مکمل هم در سیستم جرقهزنی خودروهای قدیمی هستند و هر یک وظیفه خاصی را بر عهده دارند. کویل نقش تقویت کننده داشته و ولتاژ باتری را به چند هزار ولت تقویت میکند.
درب و بدنه، فنر و زغال، چکش برق، پلاتین، خازن و میل دلکو از مهمترین اجزای دلکو است.
تنظیم دلکو برای تنظیم زمان جرقهزنی شمعها انجام میشود تا موتور به نرمی کار کند. برای این کار پیچ نگهدارنده دلکو کمی شل شده و به چپ یا راست چرخانده میشود.
با حذف دلکو و صدور فرمان قطع و وصل جریان برق از سوی ایسیو، موتور خودروها کارکرد بهینهتر و منظمتری پیدا کرده است و مصرف سوخت نیز کاهش یافته است.