رله استارت از قطعات مهم در سیستم برق خودرو است که برق را از باتری به آهنربای استارت منتقل کرده و سبب روشن شدن خودرو میشود. برای همین اگر این قطعه دچار خرابی یا سوختگی شود، در روشن شدن خودرو اختلال ایجاد میگردد. حال بهتر است ببینیم که رله استارت چیست و چه علائمی در خرابی دارد؟
آشنایی بیشتر با رله استارت

رله استارت (Start Rely) قطعهای در سیستم برق خودرو است که برق را از باتری ماشین به آهنربای استارت میرساند. این عمل سبب چرخش استارت و روشن شدن ماشین میشود. این قطعه همچون یک کلید کنترل از راه دور عمل کرده و جریان برق سوییچ را به نیرویی عظیم جهت راهاندازی موتور استارت تبدیل مینماید. خوب است بدانید که رله استارت با اتوماتیک استارت ارتباط تنگاتنگی با هم دارند و با یکدیگر فعالیت میکنند. این قطعات به کنترل موتور استارت و مکانیزم آغاز حرکت خودرو میپردازند.
وظیفه رله استارت

رله ها قطعاتی هستند که با فرستادن جریان برق قوی برای قطعه مورد نظر سبب عملکرد بهتر آن قطعه میشوند . این قطعات در اصل مثل یک کلید الکترومکانیکی در مدارات عمل میکنند و با کمک جریان الکتریکی اندک فعال میشوند و در نهایت جریان برق مناسب را از خود عبور میدهند .
در واقع رله استارت بین سوئیچ خودرو و اتوماتیک استارت وصل میشود . زمانیکه راننده اقدام به چرخواندن سوئیچ و استارت میکند این رله تحریک شده و ولتاژ را سر اتوماتیک استارت میفرستند تا موتور استارت شروع به کار کند . در صورتیکه این قطعه بین سوئیچ و استارت نباشد سوئیچ خودرو به خاطر جریان کشی های استارت زود به زود فرسوده شده و اصطلاحا بعد از مدتی داغ میزند.
در رابطه با محل نصب این قطعه باید اشاره شود که بستگی به نوع و مدل خودرو دارد . اما معمولا خودروهایی که مجهز به رله استارت هستند این رله داخل جعبه فیوز موتور قرار دارد یا بعضا در خودروهای امروزی مالتی پلکس ممکن است این رله روی یک برد الکتریکی لحیم شده باشد . اما ساده ترین روش برای پیدا کردن این قطعه مراجعه به نقشه یا راهنمای جعبه فیوز خودرو است.
نحوه عملکرد رله استارت

زمانی که سوئیچ در مغزی چرخیده میشود، رله استارت فعال میگردد. این قطعه برق را به اتوماتیک استارت ارسال کرده و سپس از آنجا جریان برق به سمت موتور استارت روانه میشود. برقی که از رله استارت به سمت اتوماتیک استارت فرستاده میشود، یک نیروی کم جهت فعالسازی است. پس از آن اتوماتیک استارت برق لازم جهت راهاندازی موتور را از باتری دریافت میکند.
چه عواملی سبب خراب شدن رله استارت میشوند؟

همانطور که اشاره شد رله به صورت یک کلید عمل میکند ، این قطعه هم مانند سایر قطعات برقی به مرور زمان و در اثر کارکرد دچار فرسودگی میشود و دیگر نمیتواند جریان برق را به خوبی از خود عبور دهد ، پس عمده خرابی رله استارت به خاطر فرسودگی این قطعه است . البته باید توجه داشته باشید زمان تعویض رله استارت حتما به مشخصات نوشته شده روی آن توجه شود و رله با جریان و ولتاژ مناسب جایگذاری شود.
نشانههای خرابی رله استارت چیست؟

حال که با رله استارت و نحوه عملکرد آن آشنا شدیم، بهتر است به سراغ علائم خرابی آن برویم. نشانههای خرابی و از کار افتادگی رله استارت عبارتند از:
1- عمل نکردن استارت
یکی از بارزترین نشانههای خرابی رله استارت، روشن نشدن خودرو است. زمانی که سوئیچ چرخیده و یا دکمه استارت فشار داده میشود، یک سیگنال به این قطعه فرستاده میشود. اگر خودرو با چرخش سوئیچ و یا فشردن دکمه روشن نشود، ممکن است در رله استارت مشکلی ایجاد شده باشد. در صورتی هم که مشکل از مدارها باشد، پس از استارت زدن و چرخش کلید صداهایی از خودرو خارج میشود.
2- ایراد در استارت زدن متناوب
گاهی اوقات رله استارت به دلیل گرمای بیش از حد و گرد و غبار آسیب دیده و عملکرد نامطلوبی را از خود نشان میدهد. در این شرایط ممکن است استارت ماشین پس از دو بار استارت زدن فعال شود. بهتر است برای رفع این مشکل خیلی زود به یک تعمیرگاه مراجعه کرده تا سیستم برق و قطعات مهم آن نظیر رله استارت مورد بررسی قرار بگیرند. در بسیاری از مواقع مشکل در استارت زدن متناوب به خاطر خرابی یکی از سیمهای متصل است.
3- فعال بودن رله استارت به طور دائم
زمانی که خودرو راهاندازی شود، اتوماتیک استارت و رله استارت باید خاموش شوند. در صورت عدم خاموشی رله استارت، سایر قطعات استارت هم در معرض آسیب قرار میگیرند. همچنین فعال ماندن دائمی آن سبب آسیب مدار استارت و سایر بخشهای آن میگردد. از این رو اگر متوجه چنین مشکلی شدید، باید نسبت به تعویض رله استارت اقدام نمایید.
عیب یابی مدار استارت با دوره های گلپانیا

اگر قصد دارید شخصا اقدام به تعمیر خودروی خود کرده و یا از این طریق کسب درآمد نمایید، میتوانید از دورههای تخصصی خودرو مجموعه گلپانیا استفاده نمایید. دورههای گلپانیا شامل مباحث متنوعی در خصوص سیستمهای مختلف خودرو هستند و کلیه مطالب را با زبان شیوا آموزش میدهند. با شرکت در دوره جامع استارت و دینام و یا دوره نقشهخوانی گلپانیا میتوانید نسبت به رله خودرو و سایر اجزا اطلاعات کاملی به دست آورید و شخصا اقدام به برطرف کردن مشکلات موجود نمایید.
جمع بندی
رله استارت قطعهای مهم در سیستم برق خودرو است که به محافظت از مدارهای الکتریکی در برابر نوسانات جریان برق میپردازد. این قطعه به خاطر کارکردهای طولانی مدت خودرو دچار فرسودگی میشود و دیگر کارایی قبلی خود را ندارد. نشانههای خرابی آن هم استارت نخوردن خودرو، فعال بودن رله استارت به طور دائم، خروج صدای کلیک از استارت و ایراد در استارت زدن متناوب است.
سوالات متداول
1.رله استارت دقیقا چه وظیفهای دارد؟
انتقال جریان از باتری به استارت برای حرکت دادن میللنگ و روشن کردن موتور.
2. سه علامت اصلی خرابی رله استارت کداماند؟
– خودرو روشن نمیشود هنگام فشردن استارت
– روشن ماندن رله استارت بعد از روشن شدن موتور
– صدای کلیک/ ضربات آهسته در استارت
3. چرا ممکن است استارت بهطور متناوب کار کند یا خاموش شود؟
گرمای بیشازحد، گرد و غبار یا سایر عواملی که باعث عملکرد پراکنده رله میشوند، و در برخی موارد وجود اتصالهای خراب در مسیر رله یا سیمها.
4. چه اتفاقی میافتد اگر رله استارت به درستی کار نکند؟
موتور روشن نمیشود یا به صورت نامنظم کار میکند و احتمال آسیب به استارت، رله و انتقال فلایویل وجود دارد؛ بهتر است به مکانیک مراجعه گردد.