در حال حاضر بسیاری از خودروها مجهز به سیستم مالتی پلکس هستند. این سیستم که به منظور کاهش حجم سیمکشی، کاهش وزن خودرو، کاهش هزینههای تولید و افزایش ایمنی و کارایی ابداع شده است، در بسیاری از خودروهای خارجی و برخی از خودروهای داخلی دیده میشود. برای تشخیص اینکه آیا خودرو مالتی پلکس است یا خیر، راههای متعددی وجود دارد که یکی از آنها بررسی نودهای خودرو است. در این مطلب قصد داریم در خصوص نودهای سیستم مالتی پلکس صحبت کنیم و با چند خودرو داخلی مجهز به این سیستم آشنا شویم.
پیش از هر چیز بهتر است کمی با سیستم مالتی پلکس آشنا شویم. مالتی پلکس در لغت به معنای چند جزئی است. به این مفهوم که خودروها شامل اجزای مختلفی هستند که هر کدام به صورت مستقل کار میکنند. این قطعات و اجزا همگی یک هدف مشترک دارند و برای رسیدن به این هدف به هم مرتبط میشوند. هدف مشترک قطعات و اجزای مختلف خودرو، روشن شدن و فعال شدن امکانات خودرو است. چنین خودروهایی مجهز به سیستم مالتی پلکس هستند و کارایی و کنترل بیشتری را برای رانندگان فراهم مینمایند. به عبارتی سیستم مالتی پلکس به راننده اجازه میدهد تا به جای استفاده از چندین سیم جهت انجام فعالیتهای الکتریکی، از یک سیم واحد برای ارتباط بین اجزا و اجرای دستورات راننده استفاده نماید.
سیستم مالتی پلکس یکی از فناوریهای نسبتا جدید است که برای اولین بار در اواخر دهه 1980 میلادی توسط شرکت آلمانی بوش ابداع گشت. این سیستم برای اولین بار با خودروی پژو 206 به بازار ایران راه پیدا کرد. پس از آزمایش و اجرای آن در خودروی 206، بسیاری از خودروسازان داخلی بر آن شدند تا در خودروهای خود از این سیستم استفاده نمایند. به طوری که در حال حاضر بسیاری از خودروهای ایرانی نظیر سمند، سورن و پارس مجهز به سیستم مالتی پلکس هستند.
در گذشته خودروها فاقد امکانات و آپشنهای متعدد بودند و تنها به چند سیم برای برف پاککن، سیستم گرمایشی و غیره نیاز داشتند. اما با گذشت زمان و پیشرفتهتر شدن خودروها، به تعداد سیمها افزوده شد. به طوری که حجم سیمکشی بالاتر رفت و خودروها وزن بیشتری پیدا کردند. همین موضوع هزینههای تولید خودرو را چند برابر کرد. از طرفی با پیچیدهتر شدن سیمکشی خودرو، عیبیابی و برطرف کردن مشکلات سختتر از قبل شد. برای همین سازندگان خودرو به دنبال راهحلی برای این موضوع رفتند و موفق به ابداع سیستم مالتی پلکس شدند. به طور خلاصه از دلایل مهم ابداع سیستم مالتی پلکس خودرو میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
افزایش قطعات الکترونیکی در خودرو
افزایش آپشنها و امکانات خودرو
افزایش وزن و میزان سیمکشی خودرو
به یونیت های به کار رفته در سیستم مالتی پلکس نود گفته میشود . در تصویر بالا نودهای به کار رفته در خودروی دنا SMS را مشاهده میکنید که این نودها توسط سیم های شبکه CAN با یکدیگر در ارتباط هستند و اطلاعات مختلف بین این یونیت ها رد و بدل میشود . البته ناگفته نماند با توجه به مدل خودرو و نوع سیستم مالتی پلکس ممکن است یکسری نودها وجود نداشته باشند یا یک خودرو نودهای اضافه تر داشته باشد . دو شرکت سازه پویش و کروز سیستم های مالتی پلکس را روی خودروهای ایرانی سوار میکنند که هر شرکت با نام های مختلفی نودها را مشخص میکند.
| نام نود | محل نصب | وظایف و عملکردها |
|---|---|---|
| CCN (نود مرکزی) | زیر داشبورد سمت چپ | نظارت بر عملکرد برف پاککن، پمپ شیشهشور، پنل بخاری، استارت خودرو |
| RN | داخل صندوق عقب سمت چپ | کنترل تجهیزات عقب خودرو مانند قفل مرکزی دربها، چراغ سقفی عقب، سنسورهای هشدار مانع (وجود در سمند و دنا با SMS سازه پویش) |
| DCN | داخل درب راننده | کنترل شیشه بالابر جلو، سیستم آینه برقی، چراغهای راهنمای روی آینه |
| FN | داخل محفظه موتور | کنترل تجهیزات جلوی خودرو مانند چراغهای جلو، مهشکنها، بوق |
| BCM | زیر پای راننده | نقش مشابه CCN در سیستمهای مالتی پلکس شرکت کروز؛ نود مرکزی جایگزین |
| FCM | محل مشابه FN | طراحی و نصب توسط شرکت کروز؛ وظایف مشابه نود FN در محصولات سازه پویش |
| ICN | کیلومتر خودرو | نمایش اطلاعات کیلومتر و قابلیت دانلود و پیکربندی با دیاگ مانند سایر یونیتها |
نود CCN: نود CCN یا نود مرکزی معمولا در زیر داشبورد سمت چپ قرار دارد و وظایف زیادی را عهدهدار است. در این خصوص میتوان به نظارت بر عملکرد برف پاککن، عملکرد پمپ شیشهشور، عملکرد حالات پنل بخاری و عملکرد استارت خودرو اشاره کرد.
نود RN: نود RN معمولا در داخل صندوق عقب سمت چپ قرار دارد.
این نود وظیفه دارد تجهیزات عقب خودرو مثل قفل مرکزی درب های عقب ، چراغ سقفی عقب ، سنسورهای هشدار مانع و … را کنترل کند که در خودروهای سمند و دنا با سیستم مالتی پلکس ماکس سازه پویش (SMS) وجود دارد.
نود DCN: این نود مالتی پلکس در داخل درب راننده قرار دارد و وظایفی همچون کنترل شیشه بالابر جلو، سیستم آینه برقی و چراغهای راهنمای روی آینه را برعهده دارد.
نود FN: داخل محفظه موتور قرار دارد وتجهیزات جلوی خودرو مثل چراغ های جلو ، مه شکن ها ، بوق و … را کنترل میکند.
نود BCM: این نود در اصل شبیه به نود CCN عمل میکند و زیر پای راننده نصب میشود . این یونیت در سیستم های مالتی پلکس شرکت کروز نقش نود مرکزی را دارد .
نود FCM: هم توسط شرکت کروز طراحی و نصب میشود و در اصل وظایف و محل جانمایی اش همانند نود FN در محصولات سازه پویش است .
نود ICN: در خودروهای مالتی پلکس در اصل همان کیلومتر خودرو است و همانند هر یونیت دیگری قابلیت دانلود و پیکربندی با دیاگ را دارد
در این مطلب در خصوص خودروهای مجهز به سیستم مالتی پلکس صحبت کردیم. همانطور که متوجه شدیم سیستم مالتی پلکس در بسیاری از خودروهای داخلی همچون سمند و پژو 206، 207 ، SLX ، دنا ، تارا ، شاهین ، ری را ، رانا ، کوئیک S ، ساینا S ، سورن ، اطلس ، سهند ، وانت آریسان و … وجود دارد. سیستم مالتی پلکس در این خودروها با مزایا و همچنین مشکلاتی همراه است که بهتر است به آنها توجه شود.
فیلد های "*" اجباری هستند
پشتیبانی
